Zęby odbudowane
cyfrowo - trwałe jak oryginał.

Wkłady koronowe to pośrednie uzupełnienia protetyczne wykonywane w laboratorium i osadzane na zębie z ubytkiem za pomocą cementu adhezyjnego. Inlay (wkład śródkoronowy): wypełnienie ograniczone do obrysu komory zęba, nie obejmuje guzków. Onlay (nakład koronowy): obejmuje jeden lub więcej guzków, chroniąc je przed pęknięciem. Overlay (nakrywa koronowa): pokrywa wszystkie guzki, nie wymaga jeszcze pełnej preparacji pod koronę. Materiały: ceramika bezmetowa (leucyt, dwukrzemian litu e.max, cyrkon), composite CAD/CAM lub złoto stopowe.

Wkłady pośrednie wskazane są przy: rozległych ubytkach obejmujących więcej niż 50% szerokości zęba, zębach leczonych endodontycznie (martwe zęby są kruche, guzki narażone na złamanie), zębach z wadami lub pęknięciami szkliwa i zębiny, miejscach o dużych wymaganiach estetycznych i wytrzymałościowych, konieczności odtworzenia prawidłowych kontaktów stycznych z zębami sąsiadującymi oraz zguzu (okluzji). Decyzję uzupełniamy diagnostycznym nawoskowaniem (wax-up) i indeksem silikonowym.

Wypełnienia bezpośrednie (plomby) wykonujemy na fotelu w jednej wizycie: kompozyt polimeryzuje w jamie ustnej, co powoduje ok. 1–3% skurczu polimeryzacyjnego. Wkłady laboratoryjne są polimeryzowane poza zębem, więc nie podlegają temu skurczowi: przyleganie do ścian ubytku jest perfekcyjne, co ogranicza ryzyko próchnicy wtórnej. Ceramika wykazuje twardość zbliżoną do szkliwa, znacznie wyższą odporność na ścieranie i wyjątkową estetykę. Przy dużych ubytkach wkłady mają dłuższą żywotność niż duże wypełnienia kompozytowe.

Korona pełna wymaga starczego opracowania (szlifowania) całego obwodu zęba: usuwa się 40–70% twardych tkanek. Inlay/onlay są znacznie oszczędniejsze tkankowe: opracowuje się tylko ubytkową część zęba. Stosujemy koronę, gdy: ząb ma bardzo rozległy ubytek lub jest po wielokrotnych naprawach, nastąpiło złamanie znacznej części korony, ząb musi być filarem mostu lub wymaga pełnego zakrycia z powodów estetycznych (przebarwienia, dysmorfia). W pozostałych przypadkach preferujemy nakład jako bardziej zachowawcze rozwiązanie.

Wkłady z ceramiki bezmetowej (leucyt, e.max, cyrkon) wyglądają identycznie jak naturalna tkanka zęba. Ceramika jest przezierna, odbija i przepuszcza światło tak jak szkliwo: efekt kameleona. Granica przejścia między wkładem a własnym zębem jest niewidoczna. Kolor dobieramy przy użyciu klucza kolorystycznego Vita i wystandaryzowanego oświetlenia, opcjonalnie z fotografią. Cyrkon monolityczny zapewnia wyższą wytrzymałość mechaniczną - stosowany w odcinku bocznym przy bruksizmie.

Leczenie składa się z dwóch wizyt: (1) preparacja: usunięcie próchnicy lub starego wypełnienia, opracowanie loży pod wkład, cyfrowy wycisk skanerem wewnątrzustnym lub masą silikonową, tymczasowe zamknięcie zęba. Zlecenie do laboratorium protetycznego; (2) osadzenie (po 7–14 dniach): przymierzenie wkładu, weryfikacja koloru i zwarcia, adhezyjne cementowanie pod izolacją koferdamem. Cement dwuskładnikowy po utwardzeniu tworzy połączenie micromechaniczne ze szkliwem i zębiną - wkład staje się integralną częścią zęba.

Ruchoma proteza na implantach (overdenture) łączy komfort protezy z stabilnością implantu. Warianty w zależności od liczby implantów: (2 implanty): zatrzaski kulowe lub Locator, dolna protezy szczęki; znaczna poprawa retencji względem protezy konwencjonalnej; (3–4 implanty): belka CAD/CAM lub Locator, stabilizacja we wszystkich kierunkach; wymagana codzienna higiena implantów; (6 implantów): belka zapewniająca dystrybuowane siły, maksymalna stabilność. Proteza zdejmowana - czyszczona codziennie, regularny serwis (wymiana atachwentów) co 2–3 lata. Wskazana przy ograniczonym budżecie lub przeciwwskazaniach do rozbudowanej chirurgii.

Metoda All-on-4 (Nobel Biocare) lub All-on-6 pozwala na osadzenie stałej protezy na zaledwie 4–6 implantach w jednym łuku. Dwa implanty tylne ustawiane są pod kątem 30–45°, co pozwala uniknąć sinus lift przy górnym łuku i rejonów nerwu żuchwowego przy dolnym. Most cyrkonowy Prettau (monolityczny cyrkon CAD/CAM) lub akrylowy prowizoryczny montowany w dniu zabiegu (immediate loading). Estetyka naturalna, odbudowa żucia zbliżona do naturalnych zębów, bez konieczności zdejmowania na noc. Wymaga regularnych wizyt kontrolnych i higienizacji.

Prettau Zirconia (Zirkonzahn) to monolityczny blok czystego cyrkonu, z którego frezowana jest cała konstrukcja mostu lub protezy: bez metalowego szkieletu, bez licowania porcelaną. Zalety: wytrzymałość na zginanie >1200 MPa (ponad 3× więcej niż e.max), brak ryzyka odłupania okładziny ceramicznej, estetyka naturalna dzięki gradientu barwy i translucencji. Skan wewnątrzustny → model 3D → projektowanie CAD → frezowanie → spiekanie → barwienie → polerowanie. Proces zapewnia precyzję 10–20 mikrometrów - niedostępną w metodach ręcznych.

Most protetyczny zastępuje brakujący ząb przy pomocy sąsiednich zębów filarowych (szlifowanych pod korony). Wskazany gdy: sąsiednie zęby i tak wymagają koron, jest przeciwwskazanie do implantu, czas leczenia musi być krótki. Wady: konieczność szlifowania zdrowych zębów, trudności z higieną pod mostem (nitkowanie z suprafloss), przy resorpcji kości pod mostem z czasem widoczny problem estetyczny. Przy możliwości wszczepienia implantu - preferujemy implant, bo nie niszczy tkanek sąsiednich zębów i zachowuje kość.

Wizyty kontrolne zalecamy co 6 miesięcy. Podczas wizyty: ocena stanu uzupełnienia protetycznego (pęknięcia, abrazja, zwarcie), kontrola filarów implantu i tkanek miękkich, profesjonalna higienizacja: usunięcie kamienia i złogów z przestrzeni interdentarnych i okolic implantów, fluoryzacja, korekta nawyków higienicznych. Przy overdenture - sprawdzenie i ewentualna wymiana atachwentów. Regularne wizyty pozwalają wykrywać problemy w fazie bezobjawowej i przedłużają żywotność uzupełnień.